Bỏ qua chuyển hướng Giới thiệuĐảng bộ tỉnh Quảng TrịChức năng nhiệm vụVăn kiện ĐảngNội bộDanh bạ điện thoạiLịch làm việc
Tình hình thế giới và khu vực thời gian gần đây chuyển biến nhanh, phức tạp dưới tác động của nhiều nhân tố, nhất là do đại dịch Covid-19, sự điều chỉnh và cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường an ninh và phát triển của đất nước ta. Trong đó, nổi lên một số vấn đề lớn đáng chú ý.
*
*

Việc kiểm soát đại dịch Covid-19, tuy còn nhiều khó khăn nhưng có tiến triển tích cực. Tại nhiều nước phát triển, việc sản xuất vắc-xin được nâng lên và hiệu quả của vắc-xin được khẳng định. Tuy nhiên, các biến thể vi-rút mới xuất hiện đã đe dọa và kéo lùi thành quả chống dịch, phục hồi kinh tế, ngay tại các nước phát triển, có tỷ lệ tiêm chủng cao; sự khan hiếm, cạnh tranh toàn cầu về vắc-xin khiến các nước đang phát triển tiếp tục gặp rất nhiều khó khăn.

Bạn đang xem: Những vấn đề toàn cầu

Kinh tế thế giới được dự báo phục hồi khả quan, song còn bấp bênh và tiềm ẩn nhiều rủi ro. GDP toàn cầu dự báo tăng 5,6% năm 2021. Tuy nhiên, sự phục hồi kinh tế không đồng đều diễn ra giữa các lĩnh vực, giữa các nhóm nước, giữa thương mại với đầu tư nước ngoài. Trong đó, một số ngành còn gặp nhiều khó khăn như: hàng không, du lịch, giao thông vận tải...

Bên cạnh đó, một số xu hướng xuất hiện từ trước đại dịch tiếp tục được đẩy mạnh hơn hiện nay, nhất là tăng trưởng xanh, liên kết kinh tế, ký kết các FTAs;xu hướng chuyển đổi số, liên kết số, xây dựng luật chơi về số.

Trong quan hệ chính trị quốc tế, chủ nghĩa đa phương được củng cố. Chính quyền Tổng thống Joe Biden đã tạo động lực cho một số cơ chế đa phương, nhất là tập hợp được các đồng minh, đối tác để ứng phó với các thách thức toàn cầu (biến đổi khí hậu, Covid-19...). Các tổ chức đa phương tuy còn gặp khó khăn, song phát huy được vai trò, hiệu quả hơn. Các nước lớn tiếp tục ưu tiên tăng cường quan hệ và triển khai chính sách tại châu Á - Ấn Độ Dương, Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đồng thời đẩy mạnh cạnh tranh chiến lược nước lớn<1>.

Khu vực Đông Nam Á trải qua giai đoạn khó khăn nhất kể từ nhiều năm qua do tác động đồng thời của dịch bệnh; các nước lớn tăng cường lôi kéo, tranh giành ảnh hưởng và chính biến tại Mi-an-ma. ASEAN ưu tiên ứng phó với Covid-19; tích cực can dự trong xử lý vấn đề Mi-an-ma. Bên cạnh đó, ASEAN đang bộc lộ nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 và không chủ động được về vắc-xin; một số thỏa thuận đạt được trong năm 2020 vẫn chưa được triển khai do các nguyên nhân khách quan và chủ quan…

Mặc dù, tình hình Biển Đông không xảy ra sự cố lớn, bất ngờ, song xuhướng phức tạp trên thực địa gia tăng. Cả Trung Quốc và Mỹ đều tăng cường các hoạt động của tàu thuyền quân sự ở Biển Đông.

Vấn đề Biển Đông được quốc tế hóa ở mức cao. Nhật Bản, Ô-xtrây-li-a,Anh, Pháp, Đức, Ca-na-đa cử tàu hiện diện hoặc tập trận ở Biển Đông. Các Hộinghị Thượng đỉnh hoặc Bộ trưởng nhóm Bộ Tứ, NATO, EU, G7... nêu quan ngại sâu sắc về tình hình Biển Đông. Các nước Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a và Ma-lai-xi-a tích cực và phản ứng mạnh hơn trước hành động của Trung Quốc về khía cạnh pháp lý và trên thực địa; Phi-líp-pin ra tuyên bố của Ngoại trưởng Kỷ niệm 5 năm phán quyết của Tòa trọng tài năm 2016…

Tình hình thế giới trong thời gian qua đã và đang ảnh hưởng đến sức mạnh đoàn kết của khối ASEAN, đến tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và đến nước ta. Trong đó đáng chú ý là việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc thông qua Luật Cảnh sát biển nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nhất là gần đây, Trung Quốc thi hành Luật An toàn giao thông hàng hải sửa đổi.

Luật này sẽ trao quyền cho Cục Hải sự Trung Quốc (MSA), thuộc Bộ Giao thông vận tải Trung Quốc được quyền ra lệnh cho các tàu nước ngoài rời khỏi vùng biển nước này nếu đánh giá tàu đó có thể đe dọa an ninh. Luật An toàn giao thông hàng hải sửa đổi được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng củng cố tuyên bố chủ quyền phi pháp và hoạt động gây quan ngại ởBiển Đông, khiến dư luận nhiều nước lên tiếng phản đối mạnh mẽ; Tình trạng bất ổn ở Mi-an-ma. Đối với tình hình Apganistan, các cường quốc, quốc gia láng giềng đang toan tính tranh thủ việc Mỹ và NATO rút quân để gia tăng ảnh hưởng trong giai đoạn chuyển giao này ở Afghanistan.

Đặc biệt là vấn đề an ninh lương thực trên toàn cầu đang được đặt ra, đòi hỏi các nước trên thế giới cùng chung tay giải quyết. Trước những diễn biến khó lường của đại dịch Covid-19 suốt gần 02 năm qua, đảm bảo an ninh lương thực đã và đang trở thành vấn đề cấp thiết đối với toàn cầu. An ninh lương thực là một trong những yếu tố sống còn đối với sự thành bại của việc thực thi các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs), đặc biệt là xóa đói, giảm nghèo, cải thiện sức khỏe và phúc lợi cộng đồng. Đây cũng là chìa khóa quan trọng quyết định xu hướng tăng trưởng kinh tế và quá trình chuyển đổi nông nghiệp tại một số quốc gia.

Đại dịch Covid-19 đã khiến tỷ lệ thất nghiệp cao kỷ lục và làm chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu bị phá vỡ, đẩy thêm hàng triệu người rơi vào cảnh đói nghèo<2>. Nạn đói có nguy cơ gia tăng do giá lương thực tăng “phi mã” thời gian gần đây<3>. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng giá lương thực tăng mạnh là do lượng nhập khẩu lương thực cơ bản tăng mạnh vào năm 2020, chi phí nhập khẩu toàn cầu tăng lên mức kỷ lục (3%). Bên cạnh đó, việc Trung Quốc tăng nhập khẩu thực phẩm cũng khiến giá nông sản thế giới tăng cao. FAO dự báo rằng, nhập khẩu ngô của Trung Quốc trong niên vụ 2021 - 2022 dự kiến sẽ tăng lên mức 24 triệu tấn, cao hơn mức dự báo 22 triệu tấn trước đó.

Xem thêm: Bệnh Lao Phổi: Tìm Hiểu Triệu Chứng, Cách Phòng Ngừa Và Điều Trị

Nguy cơ mất an ninh lương thực toàn cầu hiển hiện rõ tại các nước có giá bán lẻ cao, nhưng thu nhập lại giảm vì dịch bệnh. Trong khi đó, các cuộc xung đột tiếp tục diễn ra ở nhiều khu vực trên thế giới, tình trạng biến đổi khí hậu và gia tăng dân số đang đặt thêm gánh nặng cho ngành nông nghiệp.

Trước tình hình thế giới có những chuyển biến nhanh, phức tạp, phát triển kinh tế - xã hội ở trong nước bị ảnh hưởng của dịch bệnh Covid – 19, Đảng và Nhà nước ta tích cực, chủ động, linh hoạt và kịp thời tổ chức các hoạt động đối ngoại cấp cao song phương nhằm xây dựng và tăng cường quan hệ giữa lãnh đạo nước ta với lãnh đạo các nước, góp phần đưa quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu.

Sau Đại hội Đảng lần thứ XIII, Đảng và Nhà nước ta đã triển khai các hoạt động đối ngoại với các nước và đối tác. Lãnh đạo các Ban Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, các bộ, ngành Trung ương, Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị... đã tích cực tiến hành rất nhiều các cuộc điện đàm, trao đổi, tiếp xúc với các đối tác.

Các hoạt động đối ngoại cấp cao được triển khai có trọng điểm, nội dungthực chất, tập trung vào các vấn đề có nhu cầu, hợp tác về tiếp cận vắc-xin, thúcđẩy các hoạt động hợp tác kinh tế, xuất khẩu hàng hóa, đầu tư, tăng trưởng xanh,hạ tầng, kinh tế số...

Cùng với chương trình hoạt động đối ngoại của các đồng chí lãnh đạo cấpcao, các kênh đối ngoại Đảng, đối ngoại Quốc hội, đối ngoại Nhân dân, đối ngoại Quốc phòng đã được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Đảng và Nhà nước ta đã tích cực vận động tiếp cận vắc-xin, đồng thời hỗ trợ các nước ứng phó với dịch bệnh Covid-19; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại đa phương, đảm nhận tốt trọng trách Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc và phát huy vai trò trong ASEAN.

Các bộ, ban, ngành đã tích cực phối hợp triển khai Chỉ thị số 25 của Ban Bí thư về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030, với nhiều sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao quan trọng<4>.

Tại các hoạt động trên, Việt Nam đã lồng ghép những vấn đề có lợi ích, nhấn mạnh yêu cầu hợp tác và đoàn kết trong kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm tiếp cận vắc-xin công bằng, xử lý các khác biệt, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, huy động nguồn lực cho phát triển bền vững và bao trùm... Việt Nam đảm nhiệm tốt trọng trách Ủy viên không Thường trực HĐBA/LHQ nhiệm kỳ 2020 - 2021, nhất là vai trò Chủ tịch HĐBA/LHQ trong tháng 4/2021. Trong ASEAN, Việt Nam tiếp tục thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN và vị thế của quốc gia…

Công tác hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục bám sát Kế hoạch hành động củaThủ tướng Chính phủ về thực hiện Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA); thúc đẩy thủ tục phê chuẩn trong nước Hiệp định Đối tác kinh tế toàn khu vực (RCEP), vận động thành công 7 Nghị viện thành viên EU phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA)... Bên cạnh đó, Việt Nam tích cực tham gia, đóng góp tại các diễn đàn đa phương, như: APEC, ASEM; tham gia quá trình tham vấn lựa chọn Tổng Giám đốc Tổ chức thương mại thế giới (WTO).

Việc tham gia các hội nghị quốc tế, khu vực và các chuyến thăm chính thức của lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta trong thời gian qua thể hiện sự đoàn kết quốc tế, triển khai thực hiện các cam kết trong giải quyết những vấn đề toàn cầu, cùng hướng đến xây dựng thế giới hòa bình, dân chủ, bình đẵng, hợp tác và phát triển.Phan Văn Lãn-Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy